Gecombineerd explosieven & archeologisch onderzoek projecten

Gecombineerd onderzoek Nijmegen: explosieven, archeologie en verontreiniging

T&A Survey heeft in Nijmegen een gecombineerd explosieven, archeologisch en milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd in verband met de sloop van een oude en bouw van een nieuwe woonwijk. In het gebied werden resten uit de Tweede Wereldoorlog en de Romeinse tijd, maar ook bodemverontreiniging verwacht. T&A Survey is het enige bodemonderzoeksbureau dat alles in huis heeft voor dergelijke gecompliceerde, gecombineerde bodemonderzoeken.


Gecombineerd explosieven en archeologisch onderzoek Meinerswijk

In het kader van het programma Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat zijn de uiterwaarden bij Meinerswijk (Arnhem) verdiept en het gebied opnieuw ingericht. In Meinerswijk bevindt zich de historische John Frostbrug, waar in de Tweede Wereldoorlog (WOII) veel is gevochten. De kans op het aantreffen van explosieven was daarom groot. Daarnaast bevinden zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied de restanten van een Romeins castellum en middeleeuwse bewoning. Om gevaarlijke situaties tijdens de werkzaamheden of het verloren gaan van historische kennis te voorkomen, heeft T&A Survey een uitgebreid explosieven en archeologisch onderzoek uitgevoerd.



T&A Survey heeft in Nijmegen een gecombineerd explosieven, archeologisch en milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd in verband met de sloop van een oude en bouw van een nieuwe woonwijk. In het gebied werden resten uit de Tweede Wereldoorlog en de Romeinse tijd, maar ook bodemverontreiniging verwacht. T&A Survey is het enige bodemonderzoeksbureau dat alles in huis heeft voor dergelijke gecompliceerde, gecombineerde bodemonderzoeken.

Explosievendetecie

In Nijmegen en omgeving is veel gevochten. Uit vooronderzoek bleek dan ook dat het gebied waar de woningen vlak na de oorlog zijn gebouwd verdacht is op explosieven. Op oude luchtfoto’s is te zien dat er zich (Duitse) verdedigingswerken hebben bevonden. Ook is er vlak na de oorlog veel puin gedumpt uit de stad. De grond is op basis van detectie laagsgewijs ontgraven. Hierbij zijn we op veel oorlog gerelateerde objecten gestuit: een Britse helm, jerrycans, een munitiekist, ontstekers en granaathulzen. Ook is er een groot aantal grafstenen gevonden met daarop namen en jaartallen. 

Romeinse resten

Noviomagus (Nijmegen) was de eerste Romeinse nederzetting in Nederland. Binnen het plangebied werden sporen van Romeinse bebouwing en een deel van een Romeins grafveld verwacht. In de onderliggende zandlaag moest daarom rekening gehouden worden met de aanwezigheid van Romeinse resten zoals urnen en andere objecten. De werkzaamheden werden daarom archeologisch begeleid.

Bodemverontreiniging

Het gebied is deels gebruikt als een dumpplaats van puin uit de stad, waardoor de onderliggende bodemlagen verontreinigd zijn. Graafwerk moest daarom onder saneringsomstandigheden worden uitgevoerd.

Combinatie van kennisvelden

De meerwaarde van T&A ligt bij dergelijke projecten in de combinatie van geofysisch specialisten, milieukundigen, explosievendeskundigen, historici en archeologen onder één dak. Hierdoor is er een optimale kennisoverdracht plaats tussen de verschillende vakgebieden. De combinatie van vaardigheden levert een hoogwaardiger eindresultaat op, terwijl de uitvoering efficiënter verloopt.


In het kader van het programma Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat zijn de uiterwaarden bij Meinerswijk (Arnhem) verdiept en het gebied opnieuw ingericht. In Meinerswijk bevindt zich de historische John Frostbrug, waar in de Tweede Wereldoorlog (WOII) veel is gevochten. De kans op het aantreffen van explosieven was daarom groot. Daarnaast bevinden zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied de restanten van een Romeins castellum en middeleeuwse bewoning. Om gevaarlijke situaties tijdens de werkzaamheden of het verloren gaan van historische kennis te voorkomen, heeft T&A Survey een uitgebreid explosieven en archeologisch onderzoek uitgevoerd.

Explosievenonderzoek

T&A heeft het gebied onderzocht met een meersonde gradiometer gekoppeld aan GPS en grondradar. Deze technieken leveren gegevens op over de ligging, diepte en afmetingen van de objecten en structuren onder het maaiveld. Op basis van deze informatie kan heel gericht gezocht worden. Onder de vondsten zijn veel granaten, vier vliegtuigbommen en restanten van stellingen en loopgraven uit WOII met persoonlijke bezittingen van Franse, Engelse en Duitse soldaten. Daarnaast zijn gedempte sloten en restanten van de lokale kleiwinning voor de fabricage van bakstenen gevonden.

Archeologische begeleiding

Het archeologisch onderzoek heeft ook veel aanvullende kennis opgeleverd over de gevechtshandelingen tijdens de Slag om Arnhem. De archeologische begeleiding van explosievenonderzoek geeft snel en efficiënt inzicht in de bodemopbouw, mate van verstoring en kans op archeologie in een groot onderzoeksgebied. Aansluitend inventariserend onderzoek kan hierdoor gerichter plaatsvinden.

Door de voorbereidende werkzaamheden konden de graafwerkzaamheden veilig verlopen voor zowel de aannemer als voor de omgeving. Door het archeologisch onderzoek is er geen historisch erfgoed verloren gegaan.


Opdrachtgever Projectdoel
Klokgroep
Gecombineerd explosieven, milieukundig en archeologisch onderzoek te Nijmegen
BAM Infra
Archeologische begeleiding bouw spoorwegonderdoorgang Dieren
Markus BV/De Nijs
Archeologische opgraving funderingen molen De Vrijheid te Wormerveer
GMB-Van Oord
Gecombineerd explosieven en archeologisch onderzoek Meinerswijk, Arnhem
Gemeente Bronckhorst
Archeologische begeleiding berging vliegtuigwrak uit WOII te Zelhem
H.H. van Rijnland Proefsleuvenonderzoek en Programma van Eisen defintieve opgraving Sluiseilanden Halfweg
Provincie Utrecht Opstellen Programma van Eisen en proefsleuvenonderzoek  uiterwaarden te Rhenen
Gemeente Zundert Proefsleuvenonderzoek trace randweg Zundert
Witteveen + Bos Gecombineerd explosieven en archeologisch onderzoek op twee locaties op en bij de Afsluitdijk
Hoogheemraadschap van Rijnland Archeologisch bureauonderzoek, opstellen Programma van Eisen  en archeologisch begeleiding bij te vervangen duikers aan de Inlaagpolder, Spaarndam
Gemeente Landgraaf Gecombineerd explosieven en archeologisch onderzoek voor aanleg van waterbuffer.
Dura Vermeer Archeologisch bureauonderzoek voor enkele bruglocaties in de Kop van Noord-Holland
Eneco Archeologisch bureauonderzoek toekomstig windpark, Noordersluiseiland  IJmuiden
Uithoflijn Utrecht Archeologisch booronderzoek en archeologische begeleiding werkzaamheden voor aanleg tramlijn
Markus Archeologisch booronderzoek en archeologische begeleiding aanleg ecopassage De Schie
Liandon
Archeologisch booronderzoek tussen Den Hoorn en Oudeschild (Texel) aanleg nieuwe gasleiding.