Op 18 en 19 juni 2019 heeft de EODD  twee zeer grote vliegtuigbommen laten springen op het strand van Bloemendaal. Dat leverde een mooi spektakel met rondvliegend zand en veel vuur op. Het ging om twee Duitse vliegtuigbommen van 1.000  en 1.200 kilo, afkomstig uit een weiland bij Rijsenhout. T&A Survey en van Heteren hebben de bommen in opdracht van SGN en de gemeente Haarlemmermeer benaderd en geïdentificeerd.

Duiken in bouwkuip

Voordat de bommen in Bloemendaal geruimd konden worden is het een hele klus geweest om de ontstekers succesvol te identificeren zonder de bommen, die zich bevonden zich op ca. 8 meter minus maaiveld, te verplaatsen. Hiervoor hebben T&A/van Heteren om de objecten een bouwkuip geplaatst, waarbinnen in eerste instantie machinaal werd ontgraven. De bouwkuip werd vervolgens volgepompt met water en een duikteam heeft de grond boven de bom weggezogen.  

Identificatie van de bommen

De identificatie van de bommen en ontstekers gebeurde aan de hand van nauwkeurige maatvoering en hoge resolutie video beelden, waarbij boven water realtime werd meegekeken met de duikers. Daarnaast maakte T&A gebruik van technieken die niet eerder op deze wijze zijn ingezet, zoals een onderwater 3D laser scanner en Röntgen apparatuur. De laatste twee Duitse bommen zijn geïdentificeerd met een speciaal hiervoor door T&A Survey en Baars-CIPRO ontwikkelde Identifier.  

De ontstekers van de bommen bleken voorzien van een Zünderzwischenstück, een verloopstuk dat bij grote vliegtuigbommen op de ontsteker werd geplaatst om deze beter onder het vliegtuig te laten passen. Hierdoor zijn de identificatienummers op de ontsteker niet zichtbaar. T&A survey en Baars-CIPRO hebben in samenwerking met de EODD een apparaat ontwikkeld om dit verloopstuk onder water van de ontsteker te verwijderen om identificatie mogelijk te maken. Uit de identificatie bleek dat de ontsteker niet meer werkzaam was. De explosieven vormden daarom geen veiligheidsrisico.  

Voorbereidingen detonatie

Sinds januari waren de bommen tijdelijk veiliggesteld in Rijsenhout. Ze konden daar niet tot ontploffing worden gebracht omdat het formaat van de bommen zo groot was dat de bodem van de Haarlemmermeer dit niet aankon. Er is daarom gekozen voor het strand in Bloemendaal. Voordat de ruiming, tegen de duinrand aan, kon plaatsvinden, heeft ook hier nog explosievenonderzoek plaatsgevonden. Dit duingebied maakte deel uit van de Atlantic Wall. Bij het onderzoek zijn enkele anti-invasie objecten waaronder Rommelasperges aangetroffen, die tijdens WOII op het strand stonden. Na het vrijmaken van de ruimlocatie zijn er in samenspraak met onder meer de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) en de gemeente Bloemendaal twee data geprikt voor de detonatie.   

Minutieus 

De operatie vergde veel voorbereiding en alles moest minutieus worden afgestemd. In alle vroegte zijn de bommen met vrachtwagens van de EODD, voorzien van politie escorte, naar Bloemendaal gebracht. Nadat de EODD de springladingen had aangebracht, zijn de bommen afgedekt met een zandbult van 10 meter. Het vliegverkeer boven de kust werd stilgelegd en het omliggende water, strand en duinen werden ontruimd. Zo werden boten, badgasten wandelaars en geïnteresseerden op afstand gehouden. Hiervoor werden de politie, boswachterij, Rijkswaterstaat en de reddingsbrigade ingezet. Vlak voor het moment van ruiming heeft een politiehelikopter het gebied met infrarood apparatuur gescand om zeker te zijn dat het gebied ontruimd was. 

Grootste bom

De bom die op 19 juni tot ontploffing werd gebracht was een 1.200 kg zware Duitse vliegtuigbom van het type SC1200 Deze bevatte 631 kilo aan springstof. Voor zover bij bekend is er in Nederland niet eerder een bom van dit formaat aangetroffen. 

Download Flyer "3D scans en röntgenfoto's van vliegtuigbommen"




Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de gemeente Deventer meerdere malen te maken gehad met oorlogshandelingen, waaronder bombardementen en grondgevechten. Ook zijn er in die tijd verdedigingswerken aangelegd met loopgraven en geschutsopstellingen. Daardoor liggen er rond de bruggen en het spoor, maar mogelijk ook op andere plekken in de gemeente nog altijd explosieven in de grond. T&A Survey voerde in opdracht van de gemeente Deventer een gemeentebreed historisch vooronderzoek uit.

De gemeente Deventer wilde, in verband met geplande en toekomstige grondroerende werkzaamheden, inzicht krijgen in welke gebieden verdacht zijn op aanwezigheid van explosieven. Het uitvoeren van één vooronderzoek voor de gehele gemeente is financieel gunstiger, dan steeds losse onderzoeken uit te laten voeren voor gebieden waar op dat moment bouwplannen zijn. Na afronding van een gemeentelijk vooronderzoek zijn er geen individuele vooronderzoeken meer nodig. Een gedetailleerd uitgevoerd historisch vooronderzoek voorkomt het maken van onnodige kosten voor explosievendetectie of benaderwerkzaamheden door het nauwkeurig driedimensionaal afbakenen van de verdachte gebieden.

T&A beschikt over een archief met een grote hoeveelheid historische gegevens over zo goed als alle Nederlandse gemeenten. Graag gebruiken wij onze kennis ook in het voordeel van uw gemeente!



OpdrachtgeverProjectdoel


ArcadisVooronderzoek OO t.b.v. Meerjaren Programma Geluidssanering (MJPG), district RWS West-Nederland Zuid.
Movares NederlandVooronderzoek OO langs rijks- en provinciale wegen, Oost- en Noordwest-Nederland.
Witteveen + Bos, DE-ConsultVooronderzoek OO in 14 gemeenten in Zeeland, Brabant en Limburg
Gemeente ZwijdrechtGemeentebreed vooronderzoek explosieven
Gemeente Sittard-Geleen
Gemeentebreed vooronderzoek explosieven
Gemeente Sliedrecht
Gemeentebreed vooronderzoek explosieven
ProRail
Alle ProRail eigendommen en beheergebieden
Gemeente Haarlemmermeer
Gemeentebreed vooronderzoek Haarlemmermeer
Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard
Vooronderzoek gehele beheersgebied
Gemeente Voorst
Gemeentebreed vooronderzoek Voorst
Antea Group
Quick scan explosieven
Gemeente Tiel
Gemeentebreed vooronderzoek Tiel
Movares Nederland
Vooronderzoek diverse spoorlocaties
Arcadis
Vooronderzoek diverse spoorlocaties
Gemeente Deventer
Gehele grondgebied gemeente Deventer
Rijkswaterstaat Zee en Delta
Projectgebonden Risico Analyse diverse zandwingebieden
Sweco Nederland
Groot Onderhoud Vaarwegen (GOVa)
Gemeente Roerdalen
Gemeentebreed vooronderzoek Roerdalen
Witteveen + Bos
Transmissiesysteem Hollandse Kust
Waterschap Hollandse Delta
Goerre Overflakkee en Hoeksche Waard

OpdrachtgeverProjectdoel


Vissers PloegmakersDetectie en benadering verdachte objecten Roode Wetering, Oss
Beens Groep
Detectie Halkade, IJmuiden
VolkerRail Nederland
Detectie en benadering OO spoorproject BBV CG Limburg 2020
FCC Citizen Services
Detectie A9 Haarlemmermeer en Amstelveen
SPIE Nederland / SGS Searche
Detectie en benadering 26 kv stations en opstijgpunten Limburg
GEM Bloemendalerpolder/WeespersluisDetectie met sonderingen en meersonde gradiometer
Strukton Rail Nederland
Detectie en benadering spoortraject RNO Realisatie BBV Veluwe 2020
BAM Infraconsult
Detectie Schiphol d.m.v. gestuurde boringen
Dura Vermeer Railinfra
Detectie en benadering diverse spoorplaatsen Nijmegen en Winterswijk
Vissers Ploegmakers
Detectie en benadering herinrichting Maaskade te Venlo
Strukton Civiel Zuid
Detectie en benadering toekomstig spoor Chemelot te Geleen
Fugro Land
Detectie OO vliegbasis Gilze Rijen
De Vries WerkendamDetectie oeverlocaties Gouwe met sonderingen
Gemeente KrimpenerwaardDetectie en benadering Beijersebocht Krimpenerwaard
Reef InfraDetectie en benadering spoorwerkzaamheden Zevenaar
Windpark Oostflakkee
Detectie Windpark Oostflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee
Gemeente Haarlemmermeer
Detectie en benadering Centurionterrein te Rijsenhout
BAM Infra Regionaal Helmond
Detectie en benadering mastlocaties Tennet Zuid Nederland
Swietelsky Rail Benelux
Detectie en benadering Spoorreconstructie project Zeebra - Zeeland
Gemeente Haarlemmermeer, SGNBenadering en identificatie vliegtuigbommen te Rijsenhout
Provincie Noord-Holland
Detectie en benadering traject A9
GMB - Van Oord
Detectie en benadering uiterwaardvergraving Mijnerswijk, Arnhem
Klerk Waterbouw
Detectie en benadering AVO sluizen IJmuiden en Schellingwoude
Rijkswaterstaat
Detecie en benadering projectgebied Ruimte voor de Lek
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Detectieonderzoek Noordzee
Bouwcombinatie Stadsbrug Nijmegen
Detectie en benaderingen aanleg nieuwe brug over de Waal
Gemeente Rozendaal
Detectie en benadering De Del, Rozendaal
Provincie Noord-HollandDetectie en benadering Ringvaart en Haarlemmermeerpolder
Dosco BaggerwerkenDetectie en benadering Aarkanaal, Gouwe en Oude Rijn (ZH)
Gemeente BronckhorstDetecie en berging van vliegtuigwrak uit WOII
Gemeente Rheden - GWW IngenieursDetectie en benadering Geerfdenwei, Rheden