Onze diensten

T&A Survey's afdeling Ondergrondse Duurzame Energie (ODE) bestaat uit een team van ervaren geologen, ingenieurs en projectmanagers voor wie de diepe ondergrond geen geheimen kent.  T&A heet tientallen onderzoeken uitgevoerd, van quickscans tot het begeleiden van een boring. In  2012 hebben wij  het meest succesvolle geothermieproject van Nederland gerealiseerd: Green Well Westland. Hiermee zijn wij hét ervaren onderzoeksbureau voor alle facetten van de uitvoering van geothermieprojecten geworden. 


Stappenplan

T&A Survey voert geothermieprojecten uit met de focus op minimale risico`s en maximale vermogens. Voor het slagen van een geothermieproject moeten er verschillende stappen doorlopen worden. T&A Survey is als enige in staat alle stappen voor u te verzorgen. Zo garanderen wij u consistentie en een snellere doorlooptijd van het geothermieproject. Tijdens het doorlopen van deze stappen moeten er een aantal “go-no go” beslissingen gemaakt worden. Bij het nemen van deze beslissingen staat voor T&A altijd het belang van de klant voorop. Download hier het stappenplan geothermie.

De quick scan is een kort en kostenbesparend haalbaarheidsonderzoek dat ervoor zorgt dat u alle gegevens in huis hebt om een onderbouwde beslissing te kunnen nemen over het aanleggen van een geothermische installatie.

Het T&A Survey Quick Scan Geothermie pakket bestaat uit drie opeenvolgende losse onderdelen:

  1. Geologische quick scan: Wat zijn de geologische mogelijkheden? Moeten we doorgaan met nader onderzoek? Aan de hand van rapporten, kaartmateriaal en ruwe data beoordelen we bestaande dieptekaarten en diepe exploratieboringen van de ondergrond van de onderzoekslokatie, om te bepalen of en waar zich een geschikt geothermisch reservoir bevindt.
  2. P10-P50-P90 studie: P90 staat voor de kans (90%) dat een boring een vooraf geschat vermogen ook daadwerkelijk oplevert. Deze globale analyse geeft inzicht in de te verwachten thermale vermogens van het geothermisch systeem en de kansen hierop.
  3. Financiële quick scan: wat zijn de globale kosten voor de onder- en bovengrondse aanleg van een geothermisch systeem?
Op basis van de resultaten schrijft T&A een beknopt rapport. Door het uitvoeren van quick scans kunnen opdrachtgevers worden behoed voor onnodig en kostbaar vervolgonderzoek en het aanvragen van subsidies en vergunningen.

Voor het slagen van een geothermisch project is het belangrijk de structuur van de ondergrond te kennen. Dit kan door middel van een groot geologisch onderzoek. Dit onderzoek is belangrijk, omdat de getallen waarop een business case gebaseerd kan worden na het grote geologische onderzoek duidelijk zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om de optimale ondergrondse locatie van het reservoir en het potentiële geothermisch vermogen dat geleverd kan worden. Het detailonderzoek geeft een beschrijving en een interpretatie van alle reeds aanwezige lokale en regionale gegevens over de ondergrond.

In het detailonderzoek wordt de structurele verspreiding en diepte van een grondwaterreservoir vastgesteld, om het geothermisch potentieel in beeld te brengen. T&A Survey bezit een volledig uitgerust seismisch werkstation, met als software The KINGDOM Suite die wereldwijd in de olie- en gasindustrie wordt gebruikt.

Vervolgens wordt vastgesteld of er voldoende warmtecapaciteit en productie van warm water aanwezig is om aan de energievraag te voldoen. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van regionale geologische gegevens en beschikbare boorgat- en seismische gegevens. Hierbij worden verschillende bronnen van informatie gebruikt:

  • Publicaties over de regionale geo(hydro)logie
  • 2D- en/of 3D-seismiek
  • Diepe boringen voornamelijk afkomstig uit de olie- en gasindustrie

Wanneer de geologische, technische en financiële haalbaarheidsstudies met positief resultaat zijn afgesloten, beginnen de voorbereidingen voor de aanleg van het geothermisch doublet. T&A verzorgt de gehele voorbereiding en het management van de boringen voor de opdrachtgever:

A. Tender fase  
In de tenderfase waarin vindt de selectie en gunning van de opdrachten voor de boordiensten en boormaterialen plaats. Het doel van de tender fase is dat uiteindelijk een aantal gespecialiseerde en gecertificeerde boor(service)bedrijven de boringen binnen planning en budget professioneel uitvoeren.  

B. Boormanagement
Als alle onderzoeken met positief resultaat zijn uitgevoerd en afgesloten en de opdrachten  gegund zijn, kan het daadwerkelijke boren naar geothermie beginnen. T&A Survey’s ervaren team van geologen, well engineers, boormanagers en projectmanagers  voert in deze fase het management en de supervisie over de boringen voor u uit.     

C. Optimalisatie van de bron

Als de eerste boring (die van de productieput) is afgrond, vindt er een pomptest plaats om te kijken of de verwachte opbrengst behaald kan worden. Als de pomptest uitwijst dat de warmteopbrengst voldoende is, wordt de injectieput geboord. Door de injectieput wordt het opgepompte water weer teruggepompt in de bodem. Als de pomptest voor beide boorgaten succesvol is verlopen, kan met de bouw van de geothermische installatie worden begonnen.

De Mijnbouwwet, met als bevoegd gezag het ministerie van Economische Zaken (ELI), is de leidende wetgeving voor diepe geothermie. In het kader van de Mijnbouwwet moet ten eerste een opsporingsvergunning worden aangevraagd voor het doen van de eerste boring. Als deze voldoende productief blijkt te zijn kan de opsporingsvergunning worden omgezet in een winningvergunning.

Naast de opsprorings- en winningsvergunning is een mijnbouwmilieuvergunning nodig en gelden nog enkele lokale vergunningen (bouwvergunning, aanlegvergunning, etc.). Sinds de komst van de WABO in 2010 is er een centraal aanspreekpunt of loket voor alle vergunningen - en dit loket is afhankelijk van de hoofdactiviteit op de boorlocatie. 

Informatie over reeds aangevraagde en vergunde licenties en de procedures is te vinden op het Nederlands Olie- en Gasportaal. De landkaart van Nederland met het overzicht van de vergunningen per 1 januari 2011 is ook als pdf beschikbaar.

Subsidies
Voor geothermieprojecten zijn verschillende subsidies en garantieregelingen van toepassing, zoals RNES Aardwarmte en SDE+. Deze zijn regelmatig aan veranderingen onderhevig. Voor vragen over de actuele stand van zaken kunt u contact met ons opnemen.


Om de ondergrond in kaart te brengen voor de winning van zowel geothermie als olie & gas maken we gebruik van seismiek. Door de weerkaatsing van kunstmatig opgewekte trillingen aan het oppervlak te meten krijgen we een indruk van de structuren in de diepe ondergrond. Met behulp van seismiek kan tot enkele kilometers in de ondergrond worden gekeken. Het verzamelen en verwerken van de daaruit voortkomende data, ook wel processing genoemd, is een kostbare zaak. Het is ook mogelijk om relatief oude, reeds beschikbare, seismiek uit de jaren zestig tot en met tachtig te verbeteren met nieuwe moderne algoritmes en programma’s. Dit noemen we reprocessing.  

Betaalbaar alternatief
Het opnemen van nieuwe seismiek geeft doorgaans de beste resultaten, maar reprocessing is een goed en betaalbaar alternatief. Vaak is er voor een gebied al bestaande seismische data beschikbaar van in het verleden uitgevoerde onderzoeken naar olie of aardgas. Met behulp van reprocessing kan met moderne technieken het signaal verbeterd worden, waardoor het opnemen van nieuwe seismiek overbodig is. T&A Survey heeft hier al goede resultaten mee bereikt in het onderzoek naar geothermie.  

Beter beeld, lager risico
Reprocessing kan het seismische signaal aanzienlijk verbeteren, waardoor ondergrondse reservoirs beter in kaart kunnen worden gebracht. Daarnaast kunnen nabijgelegen breuken beter worden gekarteerd en geanalyseerd. Op deze wijze kunnen risico’s bij het boren worden verlaagd, maar wordt ook meer inzicht verkregen in de diepe ondergrond, waardoor dieper gelegen geotermische reservoirs beter in beeld kunnen worden gebracht. Doordat reprocessing de seismiek aanzienlijk verbeterd, kunnen projecten worden geoptimaliseerd en risico’s verlaagd.


Voorbeeld van reprocessed 3D seismische data in het West-Nederland Bekken, waarin reflectoren na reprocessing veel duidelijker worden gevisualiseerd.   Voorbeeld van reprocessed 2D seismische data op het Zandvoort Hoog. Refracties zijn grotendeels opgelost en structuren zijn op hun correcte locatie gepositioneerd.